Lawenda lekarska – królowa relaksu i snu

Lawenda lekarska (Lavandula angustifolia) jest jedną z najpopularniejszych roślin zielarskich na świecie. Jej fioletowe kłosy są nierozerwalnie związane z Prowansją, gdzie kwitnące pola lawendy co roku przyciągają tysiące turystów. Za tym pięknem kryje się jednak również niezwykła użyteczność – lawenda ma jedno z najszerszych spektrum zastosowań spośród wszystkich ziół śródziemnomorskich. Przyczynia się do zdrowego snu, relaksu i ogólnego dobrego samopoczucia, pomaga w radzeniu sobie ze stresem, wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, w tym serca, oraz korzystnie wpływa na ciśnienie krwi. Wspomaga prawidłowe funkcjonowanie tarczycy, wątroby i układu pokarmowego, a także ma pozytywny wpływ na drogi moczowe i nerki. Jest również zalecana jako środek wspomagający kontrolę masy ciała, a kobiety mogą ją wypróbować w celu złagodzenia dolegliwości związanych z menopauzą.

Lavandula angustifolia / Lawenda lekarska

Lawenda pochodzi z regionu Morza Śródziemnego i rośnie dziko na suchych, kamienistych terenach południowej Europy, północnej Afryki i południowo-zachodniej Azji. We Francji, Hiszpanii i Chorwacji uprawiana jest na dużą skalę – między innymi na potrzeby przemysłu perfumeryjnego, gdzie olejek lawendowy należy do najcenniejszych i najbardziej uniwersalnych surowców. Suszone kwiaty lawendy zachowują intensywny zapach nawet po wielu miesiącach przechowywania w zamkniętym pojemniku – i właśnie ta trwałość aromatu sprawia, że jest to popularne zioło wykorzystywane do wypełniania poduszek, woreczków zapachowych i potpourri.

Jak pachnie i smakuje lawenda

Napar z lawendy ma wyrazisty, lekko gorzki smak z wyraźnym ziołowo-kwiatowym aromatem. Nie każdemu odpowiada sama lawenda – dlatego w mieszankach herbat najczęściej łączy się ją z delikatniejszymi ziołami, aby aromat mógł się wyróżnić bez nadmiernej intensywności. Klasyczna wieczorna mieszanka: melisa 2 części, rumianek 2 części, lipa 1 część, lawenda ½ części. Można też sięgnąć po gotową mieszankę ziołową „Bezsenność”.

Lawenda w kosmetykach i aromaterapii

Olejek eteryczny z lawendy stanowi podstawę aromaterapii i kosmetyków naturalnych – znajduje się w balsamach do ciała, kremach, szamponach, mydłach i olejkach relaksacyjnych. Suszone kwiaty same w sobie są popularne w dekoracyjnych woreczkach z lawendą i poduszkach do spania, dodaje się je do kąpieli i pachnących wianków.

Z czym łączy się lawenda

Na uspokojenie i sen: melisa, rumianek, lipa, korzeń kozłka lekarskiego i szyszki chmielowe. Kozłek i chmiel mają silniejsze działanie – dodawaj je w mniejszych ilościach lub zgodnie z osobistą tolerancją.

Substancje czynne

Kwiaty lawendy lekarskiej (Lavandula angustifolia) zawierają 1–3 % olejku eterycznego, którego głównymi składnikami są octan linalilu (25–45 %) i linalool (25–38 %), a także borneol, izoborneol, geraniol, cineol, kafr oraz około 25 innych składników. Obecne są również garbniki (około 12 %), antocyjany, substancje gorzkie i żywice. Linalool i octan linalilu są uważane za kluczowe składniki odpowiedzialne za charakterystyczny aromat oraz tradycyjne właściwości uspokajające i przeciwlękowe lawendy. Taniny przyczyniają się do lekko cierpkiego smaku.

Występowanie

Lawenda lekarska (Lavandula angustifolia) pochodzi z regionu śródziemnomorskiego – południowo-zachodniej Europy, północnej Afryki i południowo-zachodniej Azji. W stanie dzikim rośnie na suchych, słonecznych i kamienistych terenach. Na skalę komercyjną uprawiana jest głównie we Francji (Prowansja), Hiszpanii, Bułgarii, Anglii i Chorwacji. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Zbiera się całe kłosy kwiatowe tuż przed pełnym rozkwitem, kiedy zawartość olejku eterycznego jest najwyższa. Suszenie odbywa się poprzez wiązanie w snopki i zawieszanie głowami w dół w cieniu lub poprzez suszenie sztuczne w temperaturze do 35 °C. W Czechach uprawiana jest w ogrodach jako roślina ozdobna i aromatyczna.

Nazwy ludowe

Lawenda, lawenda lekarska, lavandula, szpika, devandula, Lavandula angustifolia