Pokrzywa żądląca – chwast zawierający więcej składników odżywczych niż wiele warzyw

Pokrzywa żądlowa (Urtica dioica) to zioło, którego nikt nie zaprasza do ogrodu – a jednak zawsze tam występuje. Szczypie, rośnie wszędzie i na pierwszy rzut oka wygląda jak trudny chwast. To jednak ta niepozorna, wytrzymała bylina z piekącymi włoskami jest jednym z najbardziej pożywnych i wszechstronnych ziół w europejskiej naturze. Przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, wspiera naturalne mechanizmy obronne, pozytywnie wpływa na zdrowie kobiet i może być wypróbowana przez każdego, kto pragnie zdrowych kości, stawów, włosów i paznokci. Wspiera wydalanie wody i oczyszcza organizm, wspiera prawidłowe funkcjonowanie nerek, dróg moczowych , a u mężczyzn także prostaty. Ma pozytywny wpływ na układ naczyniowy, pomaga utrzymać prawidłowy poziom glukozy we krwi i może być stosowany na nieprzyjemne uczucie ciężkich nóg. Ma pozytywny wpływ na układ pokarmowy (GUT), zwłaszcza na wypróżnienia i mikroflorę jelit. I to nie wszystko.

%%obraz%%

Pokrzywa została nazwana pszczołą świata roślin – podobnie jak pszczoły, potrafi nieprzyjemnie przyciągać naszą uwagę na swoją obecność, ale jednocześnie wykonuje zadanie, bez którego natura by nie funkcjonowała. Była to jedna z pierwszych roślin używanych przez człowieka – włókna pokrzywy używano do tkania tkanin na długo przed bawełną, świeże liście do gotowania zup, a otarcia po pokrzywie paradoksalnie stymulowały krążenie krwi w stawach. Średniowieczni zielarze znali ją jako nieodzoną część wiosennego leczenia oczyszczającego i odnawiającego ciało po zimie.

Naturalny skarb minerałów

Niewiele ziół może pochwalić się tak bogatym składem jak pokrzywa. Zawiera wapń, magnez, fosfor, żelazo, siarkę, potas, krzem i jod. Witaminy obejmują witaminy A, C, kompleks B oraz witaminę K. Dodaj chlorofil, karotenoidy, flawonoidy, taniny i serotoninę – i otrzymasz zioło, które przewyższa wiele warzyw pod względem składników odżywczych. To właśnie dzięki zawartości żelaza i witaminy C (co wspomaga jej wchłanianie) pokrzywa jest popularnym wyborem dla osób poszukujących naturalnych źródeł tego ważnego minerału.

Krzem zawarty w pokrzywie jest ważny dla wytrzymałości tkanki łącznej, kości i skóry. Witamina K bierze udział w prawidłowym krzepnięciu krwi i zdrowiu kości. Pokrzywa wykazuje również pewne działanie antybakteryjne. Chlorofil – zielony pigment liści – jest chemicznie spokrewniony z hemoglobiną i od dawna kojarzony z hematopoezą oraz witalnością w ludowym zielarstwie.

Pokrzywa i zdrowie psychiczne

Mniej znaną, ale ciekawą stroną pokrzywy jest jej wkład w dobrostan psychiczny. Pokrzywa przyczynia się do utrzymania witalności i równowagi umysłowej, pomaga odświeżyć ciało i jest odpowiednim wspomagaczem w aktywności intelektualnej oraz utrzymaniu koncentracji. W czasach, gdy niewiele wiadomo było o odżywianiu i wpływie mikroskładników na mózg, zielarze intuicyjnie przepisywali herbaty z pokrzywy osobom zmęczonym, bladym i bez apetytu na pracę. Dziś wiemy dlaczego – niedobór żelaza i magnezu objawia się bezpośrednio zmęczeniem, słabą koncentracją i wahaniami nastroju.

Pokrzywa w kuchni – niespodzianka na talerzu

Suszona pokrzywa to doskonały dodatek do kuchni. Świeże (lub blanszowane) liście dodawano do zup, risotto, farszu, nadziewanego makaronu i zielonych koktajli od niepamiętnych czasów. Smakują jak szpinak, ale są bardziej odżywcze. Wiosną młode pędy pokrzywy są tradycyjnym pokarmem detoksykacyjnym – zupa z pokrzywy lub kotlety z pokrzywy należą do najstarszych wiosennych rytuałów kuchni Europy Środkowej.

Co pokrzywa łączy się z świetnością

Pokrzywa to ziołowe gracza zespołowe – świetnie sprawdza się w kombinacjach. Dla zdrowych włosów i paznokci połącz go z końskim skrzypem, który doda silikonu dla wzmocnienia. Aby wspierać nerki i wydalanie, połącz go z liściem brzozy lub korzeniem mniszka. Na wiosenny zabieg detoksykacyjny spróbuj klasycznego tria pokrzywy z mniszkiem i cykorią. Aby wesprzeć stawy, połącz go z korzeniem pokrzywy, który ma specyficzny wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy.

• Pokrzywa to jedno z nielicznych ziół, które można pić przez długi czas bez przerw – w normalnych dawkach nie wywołuje skutków ubocznych nawet przy długotrwałym stosowaniu.
• W kuchni używaj suszonych liści jako ziołowego proszku do koktajli, zup i sosów – lub dodawaj je do sezonowej herbaty, by codziennie dostarczać minerały.

Pokrzywa to w zasadzie czeskie zioło – rośnie na każdym rogu, kosztuje prawie nic i zawiera więcej, niż można by się spodziewać. To po co ciągle ją odpychać?

Substancje czynne

Suszona łodyga pokrzywy jest wyjątkowo bogata w minerały: wapń, magnez, fosfor, żelazo, siarkę, potas, krzem i jod. Witaminy obejmują witaminy A, C, kompleks B-kompleks oraz witaminę K. Obecne są chlorofyl i karotenoidy (beta-karoten), flawonoidy (kwercetyna, kaempferol, izoramnetyna), taniny, serotonina, histamina, kwas mrówkowy oraz kwasy organiczne. Zawartość żelaza w połączeniu z witaminą C (która ułatwia jej wchłanianie) sprawia, że pokrzywa jest jednym z najbogatszych roślinnych źródeł tego minerału. Krzem w postaci kwasu krzemionkowego przyczynia się do wzmocnienia tkanki łącznej, paznokci i włosów.

Występowanie

Pokrzywa żądląca rośnie jako chwast w całej Europie, umiarkowanej części Azji, Afryki Północnej i Ameryki Północnej. Jest to jeden z najliczniejszych gatunków w Czechach – rośnie w lasach, na gruzach, przy ogrodzeniach i drogach, w rowach, w ogrodach i w pobliżu ludzkich osad. Preferuje glebę bogatą w azot, bardziej wilgotną o wyższej zawartości humusu. Jest dwunożna – rośliny są zarówno samce, jak i żeńskie. Młode wierzchołki łodyg przed lub na początku kwitnienia (kwiecień–czerwiec), albo liść przez cały sezon wegetacyjny, nadają się do zbierania. Suszenie odbywa się w cieniu lub sztucznie do 40 °C.