Owoc ostropestu plamistego

Silybum marianum / Ostropest plamisty

Ostropest mariánski (łac. Silybum marianum) to atrakcyjna roślina z rodziny ostropestowatych, charakteryzująca się rzucającymi się w oczy czerwonawo-fioletowymi kwiatami oraz kolczastymi przylistkami okrywającymi kwiat. Roślina ta ma grubą łodygę i sztywne liście o ząbkowanych krawędziach, a jej owocami są owłosione nasiona. Ostropest jest rośliną jednoroczną lub dwuletnią.

Spośród zawartych w niej substancji uwagę przyciąga przede wszystkim mieszanka flawolignanów, określana jako sylimaryna. Do najbardziej znanych właściwości ostropestu należy jego korzystny wpływ na wątrobę – przyczynia się do jej oczyszczenia oraz prawidłowego funkcjonowania. Przyczynia się również do prawidłowej pracy serca i trawienia, a także pomaga regulować poziom cukru we krwi. Co nie mniej ważne, wspiera naturalną odporność organizmu, a ponieważ jest przeciwutleniaczem, chroni komórki przed stresem oksydacyjnym.

Aby z owoców ostropestu zwyczajnego uwolnić maksymalną ilość substancji czynnych, zaleca się stosowanie ich w postaci rozdrobnionej lub zmielonej. Można z nich przygotować napar lub dodawać je na przykład do jogurtów, owsianek, koktajli i tym podobnych. Można je jednak spożywać również samodzielnie.

Substancje czynne

Głównym składnikiem aktywnym jest sylimaryna – jest to zbiorcza nazwa obejmująca flawonolignany, sylibinę, sylidianinę i sylikrystynę (silycristin, silykristin), które łącznie określa się mianem sylimaryny. Ponadto w owocach występują białka (około 27%), olej jadalny (około 30%) składający się z kwasu linolowego, oleinowego i nienasyconych kwasów tłuszczowych, aminy biogenne – tyraminę i histaminę, aminokwasy, cukry, kwercetynę, dehydroflavonol taksibolin oraz witaminę E w ilości około 500–800 mg/kg.

Występowanie

Ten ostropest pochodzi z regionu Morza Śródziemnego, skąd się rozprzestrzenił. U nas jest często uprawiany, a czasami też dziczeje, głównie w pobliżu ogrodów, pryzm kompostowych oraz wzdłuż dróg. 

Nazwy ludowe

Zioło to znane jest również pod nazwami: korona Chrystusa, ostropest maryjny, ostropest Matki Boskiej, ostropest, ostropest maryjny, ostropest ostry, ostropest barwny, jemioła Matki Boskiej, kardus maryjny, kotlačka, przyprawa podjedowa, ostropiec, ostropes, podstrel lub wilczec.