Trzcina ziemna była popularna już w starożytnej Grecji

Chociaż trybula ziemna jest uważana za inwazyjną roślinę chwastową, jej właściwości zdecydowanie zasługują na uwagę. Była dobrze znana ludziom już w odległej przeszłości, kiedy to zdobyła ważne miejsce w tradycyjnej medycynie chińskiej i była poszukiwana również w starożytnej Grecji.

Uwaga na owoce, kłują

Tribulus terrestris (łac. Tribulus terrestris), należący do rodziny kaczibowatych, to niska, pełzająca roślina jednoroczna, dla której charakterystyczna jest słabo rozgałęziona łodyga pokryta krótkimi białymi włoskami. Zielone liście kolcowoju składają się z pięciu do

ośmiu par liścieni o różnej wielkości, o kształcie od eliptycznego do podłużnie lancetowatego; swoim wyglądem mogą przypominać liście akacji (choć w pomniejszonej formie). W miesiącach letnich roślina kwitnie pięcioczęściowymi kwiatami o barwie od żółtej do złocistej, o średnicy około 1 cm. Owoc składa się z pięciu brodawkowatych cząstek, które są wyposażone w spiczaste kolce. Właśnie dzięki tym kolcom owoce często zaczepiają się o sierść zwierząt lub nawet o pióra ptaków, dzięki czemu są roznoszone w okolicy. Drobne nasiona mają jasnobrązowy odcień i kształt jajowaty.

Roślina jednoroczna, którą każdy może wyhodować

Pierwotną ojczyzną trzmieliny są najprawdopodobniej wyspy Japonii i obszary przybrzeżne Chin. Ponieważ jednak jest to gatunek inwazyjny, wkrótce doszło do rozprzestrzenienia się tej rośliny na inne obszary. Obecnie trzęslicę ziemną można spotkać w środowisku naturalnym na aż czterech kontynentach – w Azji, Europie, Afryce i Australii. Trzęslica ziemna jest również powszechnie uprawiana celowo do celów farmaceutycznych.

Chociaż ze względu na swój charakter trawa trójlistkowa jest często uważana za typowy chwast, w czeskiej przyrodzie na razie spotyka się ją raczej rzadko. Niemniej jednak nie jest wcale trudno wyhodować ją we własnym ogrodzie, ponieważ jest bardzo mało wymagająca. Najlepiej czuje się na nasłonecznionych stanowiskach i na lekkiej, piaszczystej glebie, ale nie ma żadnych szczególnych wymagań.

Trzcina chińska była popularna już w przeszłości

Chociaż sama roślina jest stosunkowo niepozorna, przyciągała uwagę ludzi już kilka tysięcy lat temu. Tribulus znalazł swoje stałe miejsce na przykład w tradycyjnej medycynie chińskiej, która przypisuje mu cały szereg interesujących korzyści zdrowotnych. Również w starożytnej Grecji zyskał popularność i był uważany za roślinę korzystną dla zdrowia. Nic więc dziwnego, że celowo dodawano go do napojów, a epimedium było wówczas bardzo poszukiwanym produktem. Wzmianki o stosowaniu trybuli można znaleźć również w innych zakątkach świata, między innymi w starożytnej Mezopotamii, a także w Indiach, gdzie stanowiła ona część tradycyjnej ajurwedy.

Jak wygląda sytuacja z trąbką chińską dzisiaj?

Tribulus terrestris jest znany przede wszystkim wielu sportowcom i osobom uprawiającym kulturystykę. Można go bowiem spotkać w suplementach diety przeznaczonych dla osób uprawiających fitness, gdzie jest uważany za interesującą alternatywę dla preparatów chemicznych. Nie jest to zresztą przypadek – uważa się, że owoce tej rośliny pomagają utrzymać prawidłowe napięcie mięśniowe.

To właśnie owoce trzmieliny przyczyniają się również do prawidłowego funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, wpływają na prawidłowe działanie układu oddechowego i nerwowego, a nawet wspierają naturalną odporność organizmu.

Ponadto traganek ma korzystny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu moczowego i stanowi odpowiedni środek profilaktyczny dla zachowania zdrowia reprodukcyjnego, ponieważ pozytywnie wpływa na zrównoważoną produkcję hormonów. Tribulus terrestris mogą wypróbować również osoby dbające o zdrowy wygląd skóry i pragnące zadbać o zdrowie dziąseł.

Należy zauważyć, że popularność trójnika rośnie obecnie, co jednak wiąże się również ze wzrostem jego ceny zakupu. Często jednak ogromna kwota wydana na zakup tego zioła w żadnym wypadku nie oznacza automatycznie wyższej jakości.

Wyrwany z kotvičníku charakteryzują się ziemistym, gorzkawym smakiem

Do przygotowania wywaru używa się zmielonych lub rozdrobnionych suszonych liści trzustnicy, a procedura nie jest wcale skomplikowana. Do pół litra czystej wrzącej wody wsypuje się jedną łyżeczkę trzustnicy i pozostawia się na ogniu na około 30 minut. Następnie wywar należy przecedzić i pozostawić do ostygnięcia do temperatury umożliwiającej przyjemne picie. Tak przygotowany wywar zaleca się spożywać w trzech dawkach, zawsze około pół godziny przed posiłkiem.

Szybszym sposobem przygotowania trzmieliny jest napar. Jedną łyżeczkę liści trzmieliny zalewamy ćwierć litra właśnie wrzącej wody, przykrywamy i pozostawiamy do zaparzenia na co najmniej 15 minut. Napar po odcedzeniu pije się podobnie jak w przypadku wywaru.

Łatwo przyzwyczaić się do regularnego picia kotvičníku, ponieważ ma on niepowtarzalny smak, który jest przyjemnie ziemisty i lekko gorzki. Nie ma potrzeby dosładzania go, ponieważ jego charakterystyczny smak najlepiej wyczuwalny jest właśnie bez cukru.

Chociaż trybula nie powinna być szkodliwa nawet w większych dawkach, ze względu na zawarte w niej alkaloidy nie jest zalecana dla osób poniżej 20. roku życia, a także dla kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Substancje czynne

Zawiera saponiny, glikozydy, garbniki, żywice, alkaloidy, flawonoidy, olej, taninę, węglowodany, steroidy itp.

Występowanie

Występuje na skrajach dróg, na stepach, na wysypiskach, na piaszczystych glebach w regionie Morza Śródziemnego, w cieplejszych rejonach południowo-wschodniej Europy oraz na całym świecie.

Nazwy ludowe

Zioło to znane jest również pod nazwami: kotwica ziemna, kotwiczka, indyjski żeń-szeń