Nasiona łezki

Coix lacryma-jobi / Łzawica ogrodowa

Do pradawnych roślin uprawnych należy również łzowka pospolita (łac. Coix lacryma-jobi), często nazywana łzami Hioba. Jest to roślina zbożowa z rodziny traw, pochodząca z tropikalnych regionów Azji Wschodniej, jednak już w starożytności uprawiano ją na przykład w Grecji i Egipcie. Ma rozgałęzioną łodygę z wyraźnymi kolankami, duże, podłużne liście, a kwiaty zebrane są w wiechy. Jej nasiona są jadalne, a swoim wyglądem przypominają łzy, stąd też pochodzi sama nazwa rośliny.

Często zalicza się ją do tzw. superżywności, stanowi również integralną część tradycyjnej medycyny chińskiej. Zawiera między innymi skrobię, wodę, białka, tłuszcz, aminokwasy, triterpenoidy (np. koixenolid) oraz inne substancje.

W kuchni łza chińska może zastąpić bardziej znane kasze lub proso; nadaje się na przykład do zup, sałatek, klopsików i innych mieszanek mięsnych, farszów czy past do smarowania. Można ją wykorzystywać zarówno do przygotowywania dań słonych, jak i słodkich.

Substancje czynne

Nasiona łezki zawierają ponad 10% wody, 52% skrobi, około 18% białka, 7% tłuszczu oraz wiele witamin z grupy B, nie zawierają jednak witaminy A ani C.

Występowanie

Proso zwyczajne jest jednym z najdłużej uprawianych zbóż na świecie. Stanowiło podstawę diety w starożytnym Egipcie, Palestynie czy Grecji. Pochodzi z tropikalnych regionów Azji Wschodniej i Malezji, jednak uprawiana jest w całym obszarze tropikalnym i subtropikalnym. W strefie umiarkowanej proso zwyczajne uprawia się w ogrodach i sadach jako trawę ozdobną.