Białe nasiona komosy ryżowej

Chenopodium quinoa Willd. / Biała komosa ryżowa komosa ryżowa

Źródłem tych popularnych nasion jest komosa chilijska, znana również jako quinoa (łac. Chenopodium quinoa) – jednoroczna roślina zielna osiągająca wysokość do 2 metrów, będąca tradycyjnym zbożem południowoamerykańskim. Jej wygląd może być bardzo zróżnicowany – ma prostą łodygę, szerokie liście i kwiatostany w kształcie gron. Owocem jest niełupka, a drobne nasiona są najczęściej białe, czarne lub czerwone.

Ze względu na swój skład komosa ryżowa zaliczana jest do tzw. superżywności, a zgodnie z zaleceniami NASA nie brakuje jej nawet w diecie astronautów. Ponadto zawiera jedynie minimalną ilość glutenu, dzięki czemu jest odpowiednia również dla osób stosujących dietę bezglutenową. Znajdziemy w niej między innymi białka, błonnik, niezbędne aminokwasy, całą gamę witamin i składników mineralnych. Są to na przykład witaminy B1, B2, B6, E, magnez, mangan, miedź, wapń, cynk i żelazo.

Biała komosa ryżowa ma przyjemny, delikatnie orzechowy smak i szybko się gotuje. W kuchni ma szerokie zastosowanie zarówno w przygotowywaniu dań słodkich, jak i słonych. Stanowi smaczny dodatek do mięsa lub ryb, świetnie pasuje do sałatek warzywnych, różnych zup, a także potraw warzywnych, z roślin strączkowych i mięsnych. Może być również składnikiem owocowych musów i zdrowych deserów.

Substancje czynne

Nasiona są dobrym źródłem witamin A, B2, B1, B6, C, E, kwasu foliowego, wapnia, żelaza, magnezu, potasu, miedzi, manganu i cynku; zawierają 60% skrobi, 23% białek niezbędnych, 5% węglowodanów oraz od 4 do 9% tłuszczów

Występowanie

Komosa ryżowa to stara roślina uprawna pochodząca z Peru, Chile i Boliwii, która już 5000 lat temu stanowiła pożywienie Inków zamieszkujących płaskowyże górskie i pagórkowate doliny. Po kolonizacji przez Europejczyków nastąpił upadek upraw, a jej uprawa została zastąpiona uprawą zbóż. Przetrwała jedynie w odległych rejonach Ameryki Południowej. Po 1975 roku komosa ryżowa powraca do swoich pierwotnych obszarów; obecnie jest aktywnie uprawiana w Boliwii, Kolumbii, Ekwadorze, Peru i Chile. W ramach zdrowego odżywiania pierwsze większe próby jej uprawy od 1982 roku odnotowano również w Europie – w Wielkiej Brytanii, Holandii, Niemczech i Danii. W Czechach uprawia się ją w ogrodach botanicznych jako roślinę ozdobną.

Nazwy ludowe

komosa ryżowa, komosa