Jaśmin lekarski kwiat – król olejków zapachowych

Jaśmin lekarski (Jasminum officinale) to niewielki krzew z rodziny oliwkowatych, rozpowszechniony przede wszystkim w subtropikalnym basenie Morza Śródziemnego. Ma trójlistkowe liście i wdzięczne kwiaty, dla których charakterystyczny jest przepiękny wyrazisty zapach, określany wręcz jako oszałamiający. Właśnie dlatego kwiaty jaśminu dodaje się do niektórych rodzajów herbat – zwłaszcza zielonej – ale można je przygotowywać także samodzielnie jako przyjemnie orzeźwiający napar.

Jasminum officinale / Jaśmin lekarski

W naszych warunkach jaśmin jest poszukiwanym, niewymagającym krzewem ozdobnym, który można uprawiać nie tylko w ogrodach, ale także w większych donicach. Kwitnie latem, a jego zapach jest najintensywniejszy w godzinach wieczornych – jaśmin należy bowiem do roślin uwalniających swój zapach przede wszystkim po zmroku, by przywabić nocne zapylacze.

Dlaczego jaśmin nazywa się królem olejków zapachowych

Jaśmin pochodzi z Dalekiego Wschodu – z Indii i Chin, gdzie przez stulecia uważany był za jeden z najcenniejszych olejków stosowanych w aromaterapii i do niektórych celów ceremonialnych. Nazwy ludowe to potwierdzają: król olejków zapachowych, król kwiatów czy olejek romansu. Pozyskanie absolutu jaśminowego jest niezwykle pracochłonne – kwiaty trzeba zbierać ręcznie, i to nocą albo wczesnym świtem, gdy zawartość substancji eterycznych jest najwyższa. Na jeden kilogram absolutu potrzeba kilku milionów kwiatów, co czyni jaśmin jednym z najdroższych surowców w perfumerii.

Delikatny zapach suszonych kwiatów – tak ma być

Suszone kwiaty jaśminu pachną naturalnie bardzo delikatnie. I dobrze – chodzi bowiem o czyste, nieperfumowane kwiaty bez dodanych olejków. To, co w sklepach sprzedaje się jako „herbata jaśminowa”, to zwykle zielona lub biała herbata przesycona jaśminem, często z dodaną aromatyzacją, i dlatego pachnie wyraźniej. Zapach jaśminu jest ponadto lotny – przy długim przechowywaniu w cieple lub w otwartej torebce szybko ulatnia się. Intensywność różni się też w zależności od partii, odmiany, terminu zbioru i warunków suszenia.

Jak wydobyć z kwiatów maksimum zapachu

Istnieje kilka sprawdzonych sposobów:

• Kwiaty tuż przed użyciem delikatnie rozetrzyj w palcach i od razu zaparz – uwolnią się dzięki temu lotne substancje aromatyczne
• Przy samodzielnym parzeniu użyj wody o temperaturze 85–90 °C, 5–7 minut pod przykryciem, następnie przecedź
• Przy przesyceniu herbaty dodaj ½–1 łyżeczkę kwiatów do porcji zielonej lub białej herbaty i parz zgodnie z herbatą (zwykle 70–80 °C, 2–3 minuty)
• Przechowuj hermetycznie, w suchym i chłodnym miejscu, z dala od silnie aromatycznych surowców

Jaśmin w kuchni i kosmetyce

Kwiaty dodaje się również do ryżu i innych potraw, którym nadają intensywny słodko-kwiatowy aromat. W kosmetyce wykorzystuje się jaśminowy olejek eteryczny, będący ulubionym składnikiem perfum i preparatów kosmetycznych. Suszone kwiaty świetnie sprawdzają się także w pachnących poduszeczkach i woreczkach – w połączeniu z lawendą i rumiankiem stworzą przyjemną mieszankę do sypialni.

Z czym łączyć jaśmin

Jaśmin ma słodki, świeży i kwiatowy smak, który ożywi profil smakowy niemal każdej mieszanki herbacianej. Do delikatnie kwiatowej mieszanki wystarczy niewielki udział ziół uzupełniających, aby zapach nie przytłoczył jaśminu:

• Lawenda kwiat – kwiatowy partner o uspokajającym charakterze
• Róża płatki kwiatowe – eleganckie połączenie dwóch najszlachetniejszych kwiatów
• Rumianek kwiat – delikatne uzupełnienie wieczornej herbaty
• Melisa ziele – cytrusowy ton, który pięknie uwypukli jaśmin
• Lipa kwiat – miodowa słodycz, idealny partner do mieszanki kwiatowej
• Rooibos liść – bezkofeinowa baza dla mieszanki jaśminowej

Substancje czynne

W jaśminie występują polifenolowe katechiny, olejki eteryczne, octan benzylu, cytronelol, linalol, alkohol benzylowy, geraniol, geranial, cis-jasmon, antranilan metylu, pochodne indolowe, a w mniejszej ilości także krezole, farnezol, benzoesan heksenylu, eugenol, izofitol, fitol, nerol, nerolidol, ceosol, kwas benzoesowy, benzaldehyd i terpineol. Octan benzylu i linalol są głównymi nośnikami charakterystycznego kwiatowego zapachu, a cis-jasmon nadaje typowy jaśminowy ton. Wszystkie te substancje są lotne – dlatego ważne jest prawidłowe przechowywanie w hermetycznym pojemniku.

Występowanie

Jaśmin pochodzi z Dalekiego Wschodu – z Indii i Chin, gdzie przez stulecia był i wciąż jest uważany za jeden z najcenniejszych olejków stosowanych w aromaterapii i do niektórych celów ceremonialnych. Jaśmin lekarski (Jasminum officinale) uprawia się dziś w okolicach Morza Śródziemnego – w Hiszpanii, Francji, Egipcie, Algierii, Maroku i w innych krajach. Jest to niewielki krzew z rodziny oliwkowatych o trójlistkowych liściach. W naszych warunkach można go uprawiać jako niewymagający krzew ozdobny w ogrodach i w większych donicach.

Nazwy ludowe

Jaśmin, jaśmin lekarski, król olejków zapachowych, król kwiatów, olejek romansu, Jasminum officinale