Korzeń mniszka lekarskiego

Carlina acaulis / Dziewięćsił bezłodygowy

Carlina bezłodygowa (łac. Carlina acaulis) to roślina wieloletnia, która swoją nazwę zawdzięcza bardzo krótkiej i na pierwszy rzut oka niemal niewidocznej łodydze. Kolczaste liście są pierzasto-klapowane lub pierzasto-sieczne, tworzą przyziemną rozetę, w której środku znajduje się koszyk kwiatowy. Składa się on z żółtego środkowego dysku, otoczonego białymi lub srebrzystymi przylistkami. Owocem jest niełupka z puchem.

Dmuchawiec można było spotkać już w średniowiecznych ogrodach klasztornych, ponieważ jest to tradycyjna roślina lecznicza. Zawiera między innymi olejki eteryczne, garbniki, żywice i inulinę. Do celów leczniczych stosuje się przede wszystkim korzeń, z którego przygotowuje się napar lub wywar.

Czasami mniszek lekarski nazywany jest potocznie „chlebkiem”, ponieważ jego dno kwiatowe jest jadalne i smaczne.

Substancje czynne

Mlecz zawiera polisacharyd, do 20% inuliny, olejek eteryczny (około 1,25%), którego głównymi składnikami są karlinaoksyd i karlinen, żywice, garbniki, flawonoidy oraz enzym powodujący zsiadanie mleka.

Występowanie

Mlecz można spotkać w jasnych lasach i na pastwiskach. W naturze należy oszczędzać tę roślinę i lepiej jest ją uprawiać.

Nazwy ludowe

Zioło to znane jest również pod nazwami: dziki karczoch, hnidák, zioło hostcowe, korzeń grzmotowy, biały kameleon, karolina, biała karolina, szczotki, korzeń dzikiego karczocha, krasowłosek, kupawa, dziki ost, poupava, mała biała mniszka, korzeń trzcinowy, srebrny ost, korona cierniowa lub rzepak króliczy.