Asa cuchnąca mielona

Ferula assa-foetida / Asafetyda diabelskie łajno, foetida

Za nietypową nazwę tej rośliny (łac. Asa foetida), zwanej potocznie nawet „diabelskim łajnem”, odpowiada jej ostry i dla większości ludzi bardzo nieprzyjemny zapach. Powoduje go zawarta w niej żywica, która uwalnia się po uszkodzeniu lub nacięciu mięsistych łodyg i korzeni.

Asa smrodowata jest przede wszystkim w kuchni indyjskiej popularną przyprawą, która charakteryzuje się nie tylko intensywnym aromatem, ale również specyficznym, gorzkawym smakiem. W potrawach wystarczy więc użyć jej tylko w bardzo niewielkiej ilości. Najczęściej przyprawę tę stosuje się zamiast bardziej powszechnego czosnku lub cebuli. Nadaje się przede wszystkim do potraw warzywnych i z roślin strączkowych, przyprawia się nią ryż, a przed dalszym przetwarzaniem można ją dodać do mąki, aby uzyskać lepszy smak końcowy. I choć aromat zanika podczas obróbki termicznej, gorzki smak pozostaje.

Mało znanym faktem jest to, że ekstrakty z tej rośliny stanowią składnik popularnego na całym świecie sosu worcesterskiego. Dla ciekawostki dodajmy jeszcze, że asa śmierdząca znalazła zastosowanie również poza kuchnią – również u nas jest wykorzystywana w przynętach wędkarskich.

Substancje czynne

olejek eteryczny zawierający organiczne związki siarki, seskwiterpen-kumarynowy eter

Występowanie

Ojczyzną asy cuchnącej jest przede wszystkim obszar Iranu, Afganistanu, Indii i Pakistanu. W samej Europie występuje ona rzadko. Jest to potężna roślina osiągająca wysokość do 3 metrów, należąca do rodziny miskowatych. W miesiącach letnich kwitnie drobnymi żółto-zielonymi kwiatami, a po przekwitnięciu tworzy płaskie, czerwono-brązowe dwuziarniki. Liście są zielone, opadające, korzenie mięsiste i pokryte szorstkimi włóknami. Asa nie jest rośliną wymagającą, preferuje przede wszystkim stanowiska słoneczne, ale dobrze radzi sobie również w półcieniu.

Nazwy ludowe

asant, assa, cuchnąca assa, diabelskie zło, ziele ferulowe, środek rozdzielający, olbrzymi koper włoski, ferula asyjska, diabelskie zło, diabelskie odchody