Liście żywokostu

Symphytum officinale / Żywokost lekarski

Kozłek lekarski (łac. Symphytum officinale) to ważna roślina lecznicza o długiej tradycji, sięgającej czasów średniowiecza. Zazwyczaj osiąga wysokość około jednego metra, ma prostą łodygę i duże liście o kształcie jajowatym lub lancetowatym, pokryte na powierzchni włoskami. Kwiatostan tworzą podwójne okółki, a kwiaty na krótkich szypułkach mają najczęściej kolor fioletowy, niebieskawy lub czerwonawy.

Podobnie jak podziemna część rośliny, również jej nadziemna część zawiera szereg różnorodnych substancji, które zasługują na uwagę. Są to przede wszystkim garbniki, śluz, alantoina, alkaloidy pirolizydynowe, kwasy fenolowe, triterpeny i saponiny triterpenowe.

Lecznicę można spotkać zarówno na kontynencie europejskim, jak i azjatyckim. Preferuje raczej wilgotniejsze środowisko i glebę bogatą w składniki odżywcze. Należy do roślin miododajnych. 

Substancje czynne

Zawiera substancje śluzowe, olejki eteryczne, garbniki, alkaloidy: symfytocyno-glossynę i jej produkt rozkładu – konsolicynę, intermedynę i acetylointermedynę, glikozyd konsolidynę, alantoinę, asparaginę, symfitynę, echimidynę, laziokarpinę, metylopyroninę, likopsaninę, acetyllikopsaminę, skrobię, triterpeny, aminokwasy, żywice, cholinę i inne.

Występowanie

Tę pokaźną roślinę o ciemnofioletowych kwiatach można spotkać w rowach, na brzegach, na wilgotnych łąkach, w lasach łęgowych, w zaroślach, na skrajach pól, na wilgotnych nieużytkach oraz wzdłuż dróg. Preferuje gleby wilgotne, gliniaste i ilaste, żyzne, o odczynie od lekko kwaśnego do lekko zasadowego, oraz stanowiska półcieniste.