Owoc arcydzięgla

Angelica archangelica / Arcydzięgiel lekarski

Arcydzięgiel lekarski (łac. Archangelica officinalis) to roślina zielna, która przyciąga uwagę przede wszystkim swoim charakterystycznym kwiatostanem, tworzonym przez gęste, złożone baldachy o średnicy dochodzącej do 15 cm. Owocem jest dwunasienny owoc o żółtawym zabarwieniu. Ta stosunkowo potężna roślina może osiągać wysokość ponad 2 metrów. Jej malownicza nazwa wywodzi się z faktu, że arcydzięgiel zaczyna kwitnąć około 8 maja, czyli w okresie święta archanioła Michała.

Angelika ma korzystny wpływ na utrzymanie prawidłowego funkcjonowania układu oddechowego. Wpływa również na prawidłowe trawienie, zdrowy apetyt oraz przyczynia się do utrzymania właściwej równowagi kwasowo-zasadowej (pH) żołądka. Wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, a wypróbować ją mogą również osoby pragnące zadbać o zdrowie wątroby.

Roślina ta przyciągała uwagę już w przeszłości – w średniowieczu chętnie uprawiano ją w ogrodach klasztornych. Obecnie można ją wykorzystać na przykład w kuchni, gdzie służy jako przyprawa, ale przetwarza się również jej łodygi, liście, korzenie, a nawet pączki. Z korzenia pozyskuje się olejek eteryczny, który znalazł zastosowanie między innymi w perfumerii oraz w produkcji past do zębów.

Substancje czynne

Olejek eteryczny zawierający felandren, pinen oraz inne monoterpeny, seskwiterpeny, laktony makrocykliczne, fumarokumaryny – bergapten, ksantotoksynę i angelicynę, a także pochodne kwasu kawowego

Występowanie

Rośnie w pobliżu zbiorników wodnych, na brzegach i wilgotnych pastwiskach, w rowach. Angelika jest uprawiana w celach leczniczych.

Nazwy ludowe

Zioło to znane jest również pod nazwami: aniołek, aniołka, korzeń anielski, angelika, anjelička, anjelika, děhel, děhel lekarski, děhyl, jakoklika, janoklika, korzeń Ducha Świętego, przyprawa Ducha Świętego, przyprawa Zielonych Świąt, litvor, święty korzeń, trawa aniołów lub vybolen.