Płaznia

Lycopodium clavatum / Widłak goździsty

Płazun widłowy (łac. Lycopodium clavatum), należący do rodziny płazunowatych, jest pełzającą rośliną mchowatą. Charakteryzuje się rozgałęzioną widłowo łodygą, z której wyrastają pędy boczne, na których dojrzewają kłosy zarodnikowe.

Plavuń wspomaga prawidłowe funkcjonowanie pęcherza moczowego i dolnych dróg moczowych. Kobiety mogą ją również wypróbować w celu utrzymania dobrego samopoczucia w okresie przed miesiączką i w jej trakcie. Ponieważ w naszej przyrodzie roślina ta jest ściśle chroniona, do celów leczniczych wykorzystuje się plavuň pochodzący z innych krajów, gdzie występuje w większej ilości.

Z zarodnikami tej rośliny (tzw. proszkiem plavuňowym) wiąże się wiele ciekawostek. Znalazły one bowiem zastosowanie w pirotechnice, odlewnictwie, były wykorzystywane do barwienia tkanin, w farmacji do powlekania tabletek, a w kryminalistyce stanowią nawet składnik specjalnego proszku służącego do pobierania odcisków palców.

Substancje czynne

Zarodniki zawierają około 50% oleju, a także żywicę, polisacharyd sporonin, kwasy organiczne, terpen o dużej masie cząsteczkowej oraz śladowe ilości alkaloidów chinolizydynowych (likopodyn, klavatyn, klavotoksyna).

Występowanie

Jaśniejsze lasy iglaste, wrzosowiska, suche pastwiska, polany, na glebach kwaśnych.

Nazwy ludowe

Zioło to znane jest również pod nazwami: „diabelski pazur”, „robakowina”, „mch wężowy”, „rogik jelenia”, „skok jelenia”, „zioło Kultuna”, „warzywo Koltuna”, „łapa niedźwiedzia”, mech, mech wężowy, mech św. Jana, mech ziemny, noga morska, noga mrówkowa, netápa, pas św. Jana, rváč, szpikulec, szczep, widelec, widelce, widelec, wideleczek, wleczek, wleczka, wleczka, wleczka, wleczka, wilczy ogon, wilcza noga, wilcze ogony, królicze uzdy, zasejpátko lub mech ziemski.