Liść achiote

Bixa orellana / Achiote Arnota właściwa

Achiote, znane również jako anato, achiotec, achiotl, achote lub urucu – to różne nazwy tej samej rośliny, którą jest orelaniec barwierski (Bixa orellana). Jest to tropikalny krzew lub drzewo, którego ojczyzną jest Ameryka Południowa. Wyróżnia się charakterystycznymi kwiatami, które mają zazwyczaj biało-różowy lub różowy kolor. Również owoce nie da się przeoczyć, ponieważ są intensywnie czerwone (a nawet szarawe) i mają kształt serca. Powierzchnia owoców jest gęsto pokryta kolcami. W środku kryją się nasiona, które są otoczone czerwonawym miąższem. Obecnie roślina ta jest celowo uprawiana nie tylko w Ameryce, ale na przykład również na kontynencie azjatyckim, przede wszystkim w Indiach.

Liście achiote zawierają między innymi alkaloidy, olejki eteryczne, fenole, flawonoidy, geraniol, kwas galusowy i inne substancje.

Łupina pokrywająca nasiona rośliny jest źródłem naturalnego barwnika, tzw. biksyny. Może ona przybierać różne odcienie (żółty, pomarańczowy, czerwony, brązowy) w zależności od sposobu przygotowania. Niektóre tradycyjne plemiona amazońskie (na przykład Janomamowie) wykorzystują go do rytualnego malowania ciała i twarzy. Obecnie znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym do barwienia serów, margaryn, masła, a także słodkich deserów. Można nim barwić tkaniny, skórę i drewno. 

Substancje czynne

Suszone liście zawierają flawonoidy, alkaloidy, steroidy i saponiny, a nasiona zawierają między innymi biksynę, noirbiksynę i annato

Występowanie

Achiote to krzew lub niewielkie drzewo. Występuje głównie w Peru, Brazylii, Meksyku i Kolumbii.