Liście kruszyny

Genista tinctoria / Janowiec barwierski

Genista barwierska (łac. Genista tinctoria) to pokładający się lub wyprostowany krzew o niewielkich rozmiarach, który dobrze rośnie zwłaszcza w cieplejszych regionach, na stanowiskach o dużym nasłonecznieniu. Ma ciemnozielone, błyszczące liście oraz złocistożółte kwiaty tworzące obfite kwiatostany groniaste. Owocem jest podłużna strączka.

W przeszłości roślina ta była stosowana w medycynie ludowej, jednak ze względu na zawartość potencjalnie niebezpiecznych alkaloidów (głównie cytizyny i lupaniny) zrezygnowano z jej stosowania wewnętrznego. Substancje te mogą powodować poważne zatrucia, zwłaszcza u krów i owiec; ich wpływ na ludzi nie został dotychczas w pełni zbadany.

Roślina ta jest tradycyjnie wykorzystywana do barwienia przędzy oraz tkanin lnianych i wełnianych, nadając im piękny żółty kolor. Ze względu na swój dekoracyjny wygląd kruczynka jest chętnie sadzona również w ogrodach ozdobnych i parkach; obecnie istnieje cała gama jej odmian.

Substancje czynne

Alkaloidy, takie jak cytyzyna, metylocytyzyna, anagiryna, flawonoidy, izoflawony, olejki eteryczne, substancje gorzkie, garbniki i inne

Występowanie

Jaskrawożółte krzewinki kruczki rosną na ubogich porośniach trawiastych, torfowiskowych łąkach i zboczach 

Nazwy ludowe

Genestowa, genestra, żółtlica, amonik, kozi broda, janofit, cieniowiec